Direct zoeken




 

.

6 - Chemische industrie

Hoofdstuk 6 - Chemische Industrie

{access 2.Docent,4.SuperAdmin}

docenten uitwerkingen

Bla Bla Bla  
werkboek met
opgaven en practica

 

   

uitwerkingen van
het werkboek

{/access}

introductie

 

 

6.1 - Metaal

{access 2.Docent,4.SuperAdmin}

docenten materiaal en lesplanning

materiaal

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

1.lesplan

Min Wat Materiaal
5 leerlingen komen binnen, nemen plaats en pakken hun spullen voor zich. -

2.lesplan

Min Wat Materiaal
5 leerlingen komen binnen, nemen plaats en pakken hun spullen voor zich. -

3.lesplan

Min Wat Materiaal
5 leerlingen komen binnen, nemen plaats en pakken hun spullen voor zich. -
15 Bespreken van opgaven van vorige week.  
30 leerlingen werken zelfstandig aan de opgaven van het werkboekje. Docent loopt rond voor hulp, uitleg en begeleiding.  

{/access}

uitleg

Metalen ❹

uitleg

In de natuur komen een heleboel verschillende metalen voor. Een overzicht van alle metalen zie je in het periodiek systeem (afbeelding.1). Metalen kun je herkennen aan de gemeenschappelijke eigenschappen. Alle metalen zijn goede warmte geleiders en ze geleiden elektriciteit goed. Alle metalen hebben een glanzend oppervlak. Dit kun je niet altijd zien omdat het oppervlak van veel metalen aangetast wordt door zuurstof uit de lucht. Wanneer een metaal aangetast wordt door bijvoorbeeld zuurstof of water , noemen we dit corroderen . Corroderen door zuurstof is eigenlijk een langzame verbranding . Hierbij onstaat een oxide , en dit maakt het oppervlak dof. Wanneer je het oppervlak van een metaal schoon maakt glimt het altijd.

Edele metalen
Sommige metalen corroderen niet of moeilijk. Goud is een bekend voorbeeld van een metaal dat altijd blijft glimmen. Het oppervlak wordt nauwelijks aangetast. Zilver wordt wel een beetje aangetast door zuurstof en moet je regelmatig poetsen. We noemen dit edele metalen . Goud, zilver en platina zijn voorbeelden van edele metalen .

Zware metalen
Metalen met een hoge atoommassa en hoge giftigheid vallen binnen een groep metalen die we zware metalen noemen. Voorbeelden van zware metalen zijn camium, zink, lood en kwik. Deze metalen zijn zeer schadelijk voor het milieu. Ze zijn giftig voor mens, plant en dier.
  Afbeelding 1

 

doelen

doel 1 - Je kunt drie eigenschappen noemen die alle metalen hebben.
Alle metalen glimmen als hun oppervlak schoon is. Alle metalen geleiden elektriciteit goed. Alle metalen geleiden warmte goed.

 

doel 2 - Je kunt minimaal 6 voorbeelden noemen van metalen .
Bijvoorbeeld: ijzer, koper, aluminium, tin, lood, goud, zilver, zink, platina, chroom, nikkel, natrium, magnesium.
LET OP!  brons, messing, soldeertin, rvs, en staal zijn legeringen en dus geen goede voorbeelden.

 

doel 3 - Je kunt uitleggen wat we bedoelen met corroderen .
Corroderen is de oxidatie van een metaal . Een oxidatiereactie is altijd een reactie met zuurstof. Wanneer een metaal corrodeert , reageert het dus met zuurstof en vormt een oxide . De corrosie van ijzer wordt ook wel roesten genoemd.

 

doel 4 - Je kunt het verschil uitleggen tussen edele en onedele metalen
Een edel metaal corrodeert niet of nauwelijks. Goud, zilver en platina zijn voorbeelden van edele metalen . Onedele metalen corroderen makkelijk. Voorbeelden van onedele metalen zijn ijzer, lood, zink, aluminium en koper.

 

doel 5 - Je kunt een uitleggen wat we bedoelen met zware metalen .
Voorbeelden van zware metalen zijn camium, zink, lood en kwik. Deze metalen zijn zeer schadelijk voor het milieu. Ze zijn giftig voor mens, plant en dier.

 

links & downloads

         

 

wordt onderzocht

 

De legering

uitleg

In een legering zijn twee of meer vaste stoffen met elkaar gemengd (afbeelding 1). Bij een legering zijn de stoffen goed met elkaar vermengd. Je kunt de verschillende stoffen niet meer herkennen. Een voorbeeld van een legering is zilveramalgaam. Dit werdt vroeger gebruikt om je tanden te vullen. Een legering maak je door bijvoorbeeld twee metalen te smelten . In de vloeibare toestand meng je de twee metalen . Daarna laat je het mengsel afkoelen.

Voorbeelden
Brons, messing, soldeertin, staal, duraluminium

Gebruik
Legeringen hebben andere eigenschappen dan de stoffen waarvan ze gemaakt zijn. Zo is staal veel harder dan ijzer. En dat terwijl staal voor het grootste deel, vaak meer dan 95%, uit ijzer bestaat. Door verschillende stoffen te mengen kunnen we dus stoffen maken met andere, meer gewenste eigenschappen.
  Afbeelding 1

 

doelen

doel 1 - Je kunt uitleggen wat een legering is.
Een legering is een mengsel van een metaal en één of meer andere stoffen . Vaak zijn die andere stoffen ook metalen .

 

doel 2 - Je kunt een aantal voorbeelden noemen van legeringen .
bijvoorbeeld: brons, messing, soldeertin, rvs, en staal.

 

 

links & downloads


waarom een legering
(0:02:19)
       

 

NASK2/K/10-5

 

 

 

6.2 - Polymeren

{access 2.Docent,4.SuperAdmin}

docenten materiaal en lesplanning

materiaal

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

1.lesplan

Min Wat Materiaal
5 leerlingen komen binnen, nemen plaats en pakken hun spullen voor zich. -

2.lesplan

Min Wat Materiaal
5 leerlingen komen binnen, nemen plaats en pakken hun spullen voor zich. -

3.lesplan

Min Wat Materiaal
5 leerlingen komen binnen, nemen plaats en pakken hun spullen voor zich. -
15 Bespreken van opgaven van vorige week.  
30 leerlingen werken zelfstandig aan de opgaven van het werkboekje. Docent loopt rond voor hulp, uitleg en begeleiding.  

{/access}

uitleg

Aardolie verwerken ❹

uitleg

Aardolie is een mengsel van een heleboel verschillende koolwaterstoffen . Dit zijn stoffen die vooral bestaan uit de elementen koolstof en waterstof. Voorbeelden van bekende koolwaterstoffen zijn: alcohol, druivensuiker, propaangas en aardgas (afbeelding.1). In aardolie zitten een heleboel verschillende koolwaterstoffen . Sommige van deze koolwaterstoffen hebben hele korte moleculen maar veel van deze koolwaterstoffen hebben hele lange moleculen . Om deze verschillende stoffen van elkaar te scheiden wordt de aardolie gedestilleerd .

Schotelkoeler
Bij het destilleren van aardolie wordt een schotelkoeler gebruikt (afbeelding.2). Deze koeler bevat een soort opvangbakken die we schotels noemen. Omdat de koeler vanaf onder wordt verwarmd zijn de onderste schotels warmer dan de bovenste. Daardoor zullen de stoffen met een hoog kookpunt eerder condenseren op de onderste schotels. Dit zijn de koolwaterstoffen met lange moleculen . Bovenin condenseren de koolwaterstoffen met de kleinste moleculen .

Kraken
Helemaal onderin blijft een residu over. Dit zijn koolwaterstoffen met hele lange moleculen . Deze worden gekraakt . Vroeger werd dit gedaan door het residu heel sterk te verhitten. Daardoor breken de grote moleculen in kleinere stukjes. Tegenwoordig kunnen we dit proces ook bij lagere temperaturen laten gebeuren door er een katalysator bij te voegen. De kleinere moleculen die ontstaan worden gebruikt voor bijvoorbeeld asfalt, smeerolie, paraffine en grondstoffen voor kunststoffen .
   

 

Afbeelding 1
  Afbeelding 2
  Video 1 (0:01:43)

 

doelen

doel 1 - Je kunt uitleggen wat een koolwaterstof is.
Elke stof waarvan het molecuul voornamelijk bestaat uit koolstof en waterstof, noemen we een koolwaterstof . Voorbeelden van bekende koolwaterstoffen zijn: alcohol, suiker, propaangas en aardgas.

 

doel 2 - Je kunt uitleggen waar aardolie uit bestaat.
Aardolie is een mengsel van een heleboel verschillende koolwaterstoffen . Sommige van deze koolwaterstoffen hebben hele korte moleculen maar veel van deze koolwaterstoffen hebben hele lange moleculen .

 

doel 3 - Je kunt uitleggen hoe ruwe aardolie wordt gescheiden.
Aardolie kan worden gescheiden door destillatie. De damp wordt opgevangen in een destillatiekolom. Deze kolom is onderaan warmer dan bovenin. De kleinste moleculen condenseren bij de laagste temperaturen, dus bovenin. De grootste moleculen condenseren onderin.

 

doel 4 - Je kunt uitleggen wat een kraakinstallatie is en hoe hij werkt.
In een kraakinstallatie worden grote koolwaterstoffen omgezet in kleinere koolwaterstoffen . Dit wordt vooral gedaan met de grote koolwaterstoffen die overbleven bij het destilleren van aardolie. Door deze koolwaterstoffen sterk te verhitten breken de moleculen in kleinere koolwaterstoffen uit elkaar. Doordat we er tegenwoordig een katalysator bij doen, zijn er niet zulke hoge temperaturen meer voor nodig.

 

links & downloads


slaolie kraken
(0:06:17)

aardolie kernpunt
(0:06:18)
     

 

NASK2/K/5-5

 

Polymeren en kunststoffen

uitleg

Bij het destilleren van aardolie komt een residu vrij. Bij het kraken van dit residu ontstaan de grondstoffen voor kunststoffen . Kunststoffen bestaan voor het grootste deel uit polymeren . Polymeren zijn hele lange moleculen . Die worden gemaakt door kleine moleculen die we monomeren noemen, aan elkaar te rijgen (afbeelding.1). Etheen is een voorbeeld van een monomeer . Dit molecuul kan nog twee verbindingen aangaan met andere moleculen . Een etheenmolecuul kan ook een verbinding aangaan met een ander etheen molecuul . Er ontstaat een molecuul dat weer een verbinding kan aangaan met etheen. Zo komt er elke keer een extra stuk molecuul bij. Deze moleculen kun je enorm lang maken. De moleculen van sommige polymeren bevatten wel 5000 moleculen van het monomeer .

Thermopast of Thermoharder?
Om een kunststof te maken worden aan een polymeer vaak stoffen toegevoegd. Deze stoffen geven het kunststof bepaalde eigenschappen zoals een kleur, of UV- licht bestendigheid. Een andere toevoeging zou kunnen zijn een crosslinker . Deze stof zorgt voor verbindingen tussen de lange moleculen van het polymeer (afbeelding.3). Hierdoor wordt het polymeer eigenlijk één groot molecuul . Zo'n polymeer noemen we een thermoharder omdat het niet smelt bij hoge temperaturen. Een polymeer zonder deze verbindingen noemen we een thermoplast . Thermoplasten smelten al bij lagere temperaturen en zijn daardoor makkelijk te recyclen .
   

 

Afbeelding 1
  Afbeelding 2
  Afbeelding 3

 

doelen

doel 1 - Je kunt uitleggen wat polymerisatie is.
Polymerisatie is het proces waarbij je van monomeren (kleine moleculen zoals etheen en propeen) hele lange moleculen maakt door ze als de schakels van een ketting aan elkaar te maken. Zo'n lang molecuul noem je een polymeer . Zo'n polymeer kan makkelijk uit 5000 moleculen van het monomeer bestaan.

 

doel 2 - Je kunt de naam van het polymeer noemen als de naam van het monomeer gegeven is.
voorbeelden:

monomeer polymeer
etheen polyetheen
vinylchloride polyvinylchloride
propeen polypropeen
styreen polystyreen

 

doel 3- Je kunt het verschil uitleggen tussen thermoharders en thermoplasten .
Beiden zijn polymeren . Een thermoharder heeft  verbinden tussen de lange moleculen . Thermoharders smelten daardoor moeilijk. Meestal ontleden ze voordat ze smelten . Een thermoplast heeft geen tussenverbindingen. Een thermoplast smelt daardoor makkelijker en is makkelijker te verwerken.

NASK2/K/5-5

 

 

 

6.3 - Industrie en milieu

{access 2.Docent,4.SuperAdmin}

docenten materiaal en lesplanning

materiaal

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

1.lesplan

Min Wat Materiaal
5 leerlingen komen binnen, nemen plaats en pakken hun spullen voor zich. -

2.lesplan

Min Wat Materiaal
5 leerlingen komen binnen, nemen plaats en pakken hun spullen voor zich. -

3.lesplan

Min Wat Materiaal
5 leerlingen komen binnen, nemen plaats en pakken hun spullen voor zich. -
15 Bespreken van opgaven van vorige week.  
30 leerlingen werken zelfstandig aan de opgaven van het werkboekje. Docent loopt rond voor hulp, uitleg en begeleiding.  

{/access}

uitleg

Recyclen en hergebruik

uitleg

Vroeger werd afval vooral gewoon weggegooid. Om nieuwe producten te maken werden nieuwe grondstoffen gebruikt. Sommige van deze grondstoffen kunnen opraken, zoals olie, aardgas, ijzererts, kopererts enzovoort. Het steeds opnieuw verwerken van ruwe grondstoffen tot producten kost ook nog eens een hoop energie en vervuiling. Door al het weggegooide afval ontstonden grote afvalbergen die alleen maar groter werden. Dit veroorzaakt bodem-, lucht- en watervervuiling. Het afval wordt te vaak geloosd waardoor het de natuur onnodig vervuild. Vooral in de tweede helft van de 20e eeuw begon men steeds meer met recyclen en hergebruiken .    

 

Hergebruik
Hergebruiken betekent dat je het voorwerp opnieuw gebruikt. Oude spullen worden in kringloopwinkels voor een lage prijs verkocht (afbeelding.1). Andere voorbeelden van hergebruik zijn:
  • statiegeldflessen
  • kringloopwinkels
  • oude kleding inzamelen
  • tweedehands websites: marktplaats.nl, tweedehands.nl, ebay.nl
  • reconditioneren van elektrische apparaten

Voordelen van hergebruik zijn de besparing op energie en kosten voor het verwerken van vuilnis. De hergebruikte producten zijn minder kostbaar dan nieuwe. Nadelige effecten van hergebruik zijn de toename van transport en schoonmaak werkzaamheden die weer nadelige effecten hebben op het milieu. Producten die vaak hergebruikt moeten gaan worden moeten steviger en duurzamer gemaakt worden.

  Afbeelding 1

 

Recyclen
Recyclen betekent dat je uit het voorwerp één of meerdere grondstoffen terug haalt en daar een nieuw voorwerp van maakt. Voorbeelden van recyclen zijn:
  • glasbak (van oud glas worden nieuwe glazen producten gemaakt)
  • batterijen inzamelen
  • plastic inzamelen
  • kringlooppapier (oud papier wordt gebruikt als grondstof voor nieuw papier)
  • autosloperij
  • groente, tuin en fruit afval (gft-afval)
  Afbeelding 2

 

doelen

doel 1 - Je kunt uitleggen wat de gevolgen zijn voor het milieu van het gebruik van grondstoffen en de productie van afvalstoffen.
Het uit de natuur halen van grondstoffen veroorzaakt bodem-, lucht- en watervervuiling. Daarbij worden sommige natuurlijke bronnen uitgeput zoals olie, aardgas en ertsen. Het afval wordt te vaak geloosd waardoor het de natuur onnodig vervuild.

doel 2 - Je kunt uitleggen wat hergebruik betekent.
Hergebruiken betekent dat je het voorwerp opnieuw gebruikt.

doel 3 - Je kunt een paar voorbeelden geven van hergebruik en ze uitleggen.
Oude kleding wordt ingezameld en in kringloopwinkels voor een lage prijs verkocht. Statiegeldflessen worden weer opnieuw gevuld met een product. De fles wordt steeds opnieuw gebruikt. Voorwerpen worden op tweedehands websites verkocht en blijven zo veel langer in gebruik.

doel 4 - Je kunt uitleggen wat recyclen betekent.
Recyclen betekent dat je uit het voorwerp één of meerdere grondstoffen terug haalt en daar een nieuw voorwerp van maakt.

doel 5 - Je kunt een paar voorbeelden geven van recyclen en ze uitleggen.
Oude glas wordt verzameld in de glasbak. Dit glas wordt gesmolten en gevormd tot nieuwe flessen en potten. Autosloperijen verzamelen grote stukken schroot. Dit schroot bestaat voornamelijk uit ijzer dat omgesmolten wordt tot nieuw ijzer.

 

links & downloads


van plastic flessen tot shirts (0:00:38)

van aardappels naar plastic (0:01:01)
     

 

NASK1/K/4-6 en 7

 

Radioactieve straling (intro) ❸

uitleg

Sommige stoffen zijn radioactief . Dat betekent dat ze een onzichtbare straling uitzenden die we radioactieve straling noemen. Deze straling is gevaarlijk omdat het je lichaamscellen aantast. Een aangetaste cel kan zich ontwikkelen tot een kwaadaardige kankercel. Uranium en plutonium zijn voorbeelden van radioactieve stoffen . Ondanks dat radioactieve straling kanker veroorzaakt wordt het ook gebruikt bij de behandeling van kankerpatiënten. De persoon die de behandeling doet moet wel beschermd worden omdat hij of zij anders heel vaak blootgesteld wordt aan straling . Lood houd straling heel goed tegen. Daarom is er lood verwerkt in beschermende kleding, deuren en wanden.    

 

NASK1/K/11

 

 

 

| + -