Direct zoeken




 

.

geluidssterkte

Een trilling ❷

Een trilling

uitleg

Een stemvork trilt als hij geluid maakt. Met een trilling bedoelen we in de natuurkunde een beweging die steeds omdraait. Als je een been van een stemvork in slowmotion bekijkt zie je dat ze steeds heen en weer bewegen (video 2). Als je de stemvork met rust laat komen de benen uiteindelijk tot stilstand. De positie die ze dan hebben noemen we de evenwichtsstand of ruststand . Tijdens het trillen bewegen de benen om deze ruststand heen. De afstand tussen de ruststand en het been noemen we de uitwijking (afbeelding 1). De uitwijking veranderd tijdens het trillen voortdurend. Een trilling die hoorbaar geluid maakt gaat te snel om goed te kunnen zien. Een voorbeeld van een langzame trilling is de slinger. De slinger en de stemvork maken een vergelijkbare beweging.   Video 1 (0:02:14)

 

Afbeelding 1

1 uiterste positie links, 2 een positie, 3 ruststand , 4 uiterste positie rechts,
5 een uitwijking , 6 maximale uitwijking ( amplitude )
  Video 2 (0:01:00)

begrippen

ruststand   De stand waarin een trillend voorwerp komt als hij stopt met trillen .
trillen   Heen en weer bewegen
trilling   Eén keer heen en één keer terug
uitwijking   De afstand tussen een trillend voorwerp en zijn ruststand

doelen

doel 1 - Je kunt uitleggen wat de begrippen ruststand en uitwijking betekenen.
Als een voorwerp dat kan trillen , stopt met trillen is het in zijn ruststand . Tijdens het trillen veranderd de afstand tussen het voorwerp en zijn ruststand steeds. Deze afstand noemen we de uitwijking .

doel 2 - Je kunt uitleggen wat een trilling is.
Een voorwerp dat trilt beweegt heen en weer om een ruststand . Een liniaal die je over de rand van een tafel legt en laat trillen zal heen en weer bewegen. De snelheid waarmee hij dat doet wordt langzaam steeds minder. De uitwijking wordt ook steeds kleiner. De tijd die hij erover doet om heen en weer te gaan verandert niet.

links & downloads


de slinger
 

trillingen slowmotion
(0:01:15)

swinging ball of death
(0:02:06)

snare & cymbal slowmotion (0:01:10)
 

trillen

toonhoogte en trillingen (0:02:14)

amplitude en geluidssterkte (0:02:10)
     

Nodig voor o.a. NASK1/K/8-4

De decibelschaal ❷

De decibelschaal

uitleg

Als je wel eens naar een disco of popconcert bent geweest dan weet je dat de muziek erg hard klinkt. Om precies te kunnen meten hoe hard een geluid klinkt, heeft men de grootheid geluidssterkte bedacht. Je meet de geluidssterkte in decibel (dB). Met een decibelmeter kun je de geluidssterkte meten (afbeelding 1). In afbeelding 2 zie je een tabel met allemaal geluidssterktes . Geluidssterkte wordt in BINAS ook wel geluidsniveau genoemd.

Geluidssterktes vergelijken
In afbeelding 2 kun je zien dat een rustig gesprek tussen twee mensen een geluidssterkte heeft van ongeveer 40 decibel . Toch is de geluidssterkte van vier mensen tijdens een rustig gesprek niet geijk aan het geluidssterkte van een snelweg op 10 meter afstand (afbeelding 2) ook al is dit wel 80 decibel . Anders gezegd, 80 decibel is niet twee keer zoveel geluid als 40 decibel . Dit komt doordat de decibelschaal heel anders in elkaar zit.
 
  Afbeelding 1

      
Afbeelding 2
Voorbeeld 1

Decibelschaal:  
Twee keer het geluid   =  3 decibel erbij.


 

Decibelschaal
Een straalmotor klinkt ongeveer één biljoen (1.000.000.000.000) keer zo hard als een vallend blaadje. Om niet met zulke grote getallen te hoeven werken heeft men de decibelschaal bedacht. Een geluid dat twee keer zo hard klinkt heeft op deze schaal een geluidsniveau dat ongeveer 3 dB hoger ligt. Dit betekent dat het geluidsniveau van de snelweg ongeveer 8200 keer zo hard klinkt als dat van een rustig gesprek (voorbeeld 1).
   

begrippen

decibel   De eenheid van geluidssterkte met als afkorting kleine letter d, grote letter B.
decibelschaal   Een bijzondere schaalverdelingen waarbij geldt: geluid x 2 = + 3 dB
geluidsniveau   Ander woord voor geluidssterkte
geluidssterkte   De grootheid voor hoe hard een geluid klinkt. We meten geluidssterkte in decibel .

doelen

doel 1 - Je kunt rekenen met een verhoudingstabel
kijk bij het onderwerp ' verhoudingstabel '

doel 2 - Je kunt berekeningen uitvoeren met 2x zo hard is +3dB
1 - maak een verhoudingstabel met bovenin geluidsniveau in dB en onderin aantal keer harder.
2 - Zet het zachtste geluidsniveau als eerste bovenin met daaronder een 1.
3 - Tel nu bovenaan steeds 3 dB bij het geluidsniveau terwijl je onderin steeds vermenigvuldigd met 2.
4 - Bijlf dit doen totdat je het hardste geluidsniveau uit de opgave hebt bereikt
5 - Onder dit geluidsniveau staat hoeveel harder dit is.

doel 3 - Je kunt twee geluidsniveau 's met elkaar vergelijken
1 - maak een verhoudingstabel met bovenin geluidsniveau in dB en onderin aantal keer harder.
2 - Zet het zachtste geluidsniveau als eerste bovenin met daaronder een 1.
3 - Tel nu bovenaan steeds 3 dB bij het geluidsniveau terwijl je onderin steeds vermenigvuldigd met 2.
4 - Bijlf dit doen totdat je het hardste geluidsniveau uit de opgave hebt bereikt
5 - Onder dit geluidsniveau staat hoeveel harder dit is.

 

links & downloads


waarom de decibelschaal

oefeningen met 2xgeluid=+3dB

oefeningen dB's vergelijken (∞)

decibelmeter op je mobiel (android)

amplitude en geluidssterkte (0:02:10)

NASK1/K/8-5

Geluidsoverlast ❷

Geluidsoverlast ❷

uitleg

Geluids is in het dagelijkse leven belangrijk. Geluid kan ook zo hard zijn dat het hinderlijk wordt. Wat iemand ervaart als hinderlijk geluid is voor iedereen weer anders. De ene persoon zal het zware geluid uit de uitlaat van een motorfiets als aangenaam en spannend ervaren. De andere persoon ervaart het als storend en onaangenaam verkeerslawaai. Om geluidshinder tegen te gaan kun je het probleem aanpakken bij de geluidsbron , de tussenstof of de ontvanger . Zo kun je oortjes indoen zodat niemand last van je muziek heeft (afbeeldingen 1). Je kunt een geluidswal plaatsen tussen een drukke snelweg en een woonwijk (afbeelding 2). Je kunt oordoppen indoen als je last hebt van lawaai op straat terwijl je probeert te slapen (afbeelding 3).    

 

Afbeelding 1   Geluidsbron
  Afbeelding 2   Tussenstof
  Afbeelding 3   Ontvanger

begrippen

geluidsoverlast   Wanneer je last hebt van andermans geluid .
hinderlijk ( geluid )   Geluid dat iemand vervelend vindt. Dit is voor iedereen anders.

doelen

doel 1 - Je kunt de drie plekken noemen waar je geluidsoverlast kunt proberen te bestrijden.
Dit kan bij de bron, de tussenstof of de ontvanger .

doel 2 - Je kunt twee voorbeelden noemen van bestrijding van geluidsoverlast bij de bron.
Buren maken lawaai - Vragen aan de buren of ze willen stoppen met lawaai maken.
Snelweg overlast - Geluidsarme banden verplichten, auto's langzamer laten rijden, geluidsarm wegdek gebruiken.

doel 3 - Je kunt twee voorbeelden noemen van bestrijding van geluidsoverlast bij de tussenstof .
Buren maken lawaai - Het raam dicht doen, dubbele beglazing nemen.
Snelweg overlast - geluidswal plaatsen, verder weg gaan wonen, aan de andere kant van het huis slapen.

doel 4 - Je kunt twee voorbeelden noemen van bestrijding van geluidsoverlast bij de tussenstof .
Buren maken lawaai - Oordoppen indoen, je kussen over je oren trekken.
Snelweg overlast - Oordoppen indoen.

NASK1/K/8-6

Amplitude ❸

uitleg

Wanneer een voorwerp trilt maakt het geluid . Trillen is heen en weer bewegen. De benen van een stemvork trillen als je de stemvork aanslaat. Hoe harder je de stemvork aanslaat hoe verder de benen tijdens het trillen van de ruststand gaan. De maximale uitwijking is dan groter. De maximale uitwijking noemen we ook wel de amplitude . Hoe groter de amplitude , hoe groter de geluidssterkte . Op een oscilloscoop kun je de amplitude zien. De ruststand is de gestreepte lijn in het midden (afbeelding 1). De afstand tussen het hoogste punt van de trilling en de ruststand is de amplitude .   Afbeelding 1

 

links & downloads


amplitude in beeld
 

amplitude en geluidssterkte (0:02:10)
     

 

NASK1/K/8-1

 

| + -