Direct zoeken




 

.

kracht optellen

Krachten meten ❷

uitleg

Om een kracht te meten gebruiken we een veerunster (afbeelding 1). In een veerunster zit een veer die je tegenwerkt als je de twee uiteinden uit elkaar probeert te trekken. Hoe verder je de veer uitrekt hoe groter deze tegenwerkende kracht . Veerunsters zijn er in verschillende soorten. Hoe groter en dikker de veer hoe meer kracht je moet zetten om de veer uit te rekken.

Schaalverdeling
Stel je pakt de twee uiteinden van een krachtige veerunster vast en zet er zoveel mogelijk kracht op. De veer rekt dan uit totdat de kracht die jij zet net zo groot is als de kracht die de veer zet. Door een schaalverdeling te maken kun je nu een kracht gaan aflezen.
  Afbeelding 1

 

Index
Het engelse woord voor kracht is 'Force'. Daarom korten we deze grootheid af met de letter F. Omdat er zoveel verschillende krachten zijn zetten we ook vaak een index onder de letter F. Zo korten we zwaartekracht af met Fz (voorbeeld 1)

Eenheid
De eenheid van kracht is de newton (N) vernoemd naar Sir Isaac Newton. Om een idee te krijgen hoe sterk een kracht is kun je onthouden dat een pak melk (1 kg) door de aarde met ongeveer 10 newton naar beneden getrokken wordt.
  Voorbeeld 1

soorten kracht symbool
zwaartekracht Fz
spierkracht Fspier
spankracht Fs
wrijvingskracht Fw
veerkracht Fv
kracht van henk Fhenk

 

{access 4.SuperAdmin,2.Docent,3.Admin}

doelen

doel 1 - Je kunt drie namen noemen voor het instrument waarmee we kracht meten.

doel 2 - Je kunt de eenheid van kracht noemen en de afkortingen van beiden.

doel 3 - Je kunt uitleggen wat we bedoelen met een index

doel 4 - Je kunt de index van zwaartekracht en  veerkracht noemen.

{/access}

samenvatting

Krachten meten
Een kracht meet je met een veerunster .
Een veerunster heet ook wel krachtmeter of newtonmeter .
 
afkorting
afkorting
F
N
 
Verschillende krachten kun je aangeven met een index.
Dat is een kleine letter of klein woordje onder de grootheid .
 

links & downloads


vader van de zwaartekracht (0:02:50)
       

 

NASK1/K/9-1

 

Krachten optellen (dezelfde lijn) ❷

uitleg

Optellen
Wanneer er twee of meer krachten op één voorwerp werken noemen we het resultaat van alle krachten samen de nettokracht . Twee andere namen die hetzelfde betekenen zijn somkracht en resultante . Wanneer de krachten in dezelfde richting werken en op dezelfde lijn staan mag je ze gewoon optellen (afbeelding 1). De twee smurfen trekken aan hetzelfde touw. Deze twee krachten staan in dezelfde lijn. Je mag ze bij elkaar optellen. De nettokracht van de twee smurfen is 100 N  +  180 N  =  280 N.
 
  Afbeelding 1
nettokracht -touwtrekken5.jpg" style="width: 240px; height: 180px" />

 

Tegengesteld
Als twee krachten op dezelfde lijn staan maar in tegengestelde richting kun je de nettokracht bepalen door de twee krachten van elkaar af te halen (afbeelding 2). De twee smurfen trekken in tegenovergestelde richting aan het touw. De krachten werken in dezelfde lijn. De nettokracht is het verschil tussen de twee krachten 180 N  -  100 N  =  80 N. De rechter smurf trekt harder dus de somkracht werkt naar rechts.
  Afbeelding 2
nettokracht -touwtrekken6.jpg" style="width: 240px; height: 180px" />

 

Je kunt twee krachten in één lijn optellen    

 

{access 4.SuperAdmin,2.Docent,3.Admin}

doelen

doel 1 - Je kunt twee andere namen noemen voor het begrip ' somkracht '

doel 2 - Je kunt uitleggen wat we bedoelen met het begrip somkracht .

doel 3 - Je kunt uitleggen wat we bedoelen met 'twee krachten in één lijn'.

doel 4 - Je kunt uitleggen waarom twee krachten in dezelfde richting bij elkaar opgeteld mogen worden.

doel 5 - Je kunt uitleggen waarom twee krachten in tegengestelde richting van elkaar af getrokken mogen worden.

{/access}

samenvatting

Zolang krachten op dezelfde lijn werken mag je ze optellen of van elkaar afhalen. Het resultaat van alle krachten die werken op een voorwerp noem je de resultante , somkracht of nettokracht .  
Fsom = 280 N (rechts)
Fsom = 80 N (rechts)
nettokracht -touwtrekken5.jpg" style="width: 100px; height: 75px" />
nettokracht -touwtrekken6.jpg" style="width: 100px; height: 75px" />

links & downloads


oefeningen krachten optellen

somkracht
wrijving
 
     

 

NASK1/K/9-6

 

De kop-staart methode ❷

uitleg

Wanneer twee krachten een verschillende werklijn hebben maar wel hetzelfde aangrijpingspunt kun je de somkracht bepalen met de kopstaartmethode. Teken de twee krachten op schaal en verplaats één van de twee krachten in gedachte zodat ze achter elkaar komen te liggen. De somkracht loopt vanaf het aangrijpingspunt tot aan de punt van de verplaatste kracht . We noemen dit de kopstaart methode .

Kopstaartmethode
In voorbeeld 1 werken twee krachten op een zwart blokje. Ze werken beide in hetzelfde aangrijpingspunt . De blauw pijl is verplaatst. We hebben hem gestippelde getekent. Het aangrijpingspunt van de gestippelde blauwe pijl is nu ook verplaatst. De rode pijl en de gestippelde blauwe pijl liggen kop-staart. De nettokracht van de rode en blauwe pijl begint in het oorspronkelijke aangrijpingspunt en eindigd in de punt van de gestippelde blauwe pijl.

 
  Voorbeeld 1

 

eerst leren: evenwijdig
 
Je kunt twee krachten optellen met de kopstaartmethode

1 - Bepaal welke kracht je gaat verplaatsen.

2 - Teken een lijn, evenwijdig aan die kracht die precies door de punt van de andere kracht gaat.

3 - Teken nu de eerste kracht na met als aangrijpingspunt de kop van de tweede kracht .

4 - Teken een kracht vanaf het oorspronkelijke aangrijpingspunt tot aan het uiteinde van de verplaatste kracht .

  Video 1 (0:09:31)

 

{access 4.SuperAdmin,2.Docent,3.Admin}

doelen

doel 1 - Je kunt schatten welke kant een stilstaand  voorwerp opgaat, als er twee krachten op werken in verschillende richtingen.

doel 2 - Je kunt de somkracht bepalen van twee krachten die niet in dezelfde lijn werken, maar wel op hetzelfde aangrijpingspunt .

{/access}

samenvatting

Bij twee krachten die niet op één lijn zijn kun je met de kopstaart methode toch de resultante vinden. Daarbij leg je in een tekening de twee krachten achter elkaar aan. Waar je eindigt, is de kop van de somkracht .  

links & downloads


krachten samenstellen (0:05:21)

oefenblad vectoren optellen
   

 

{access 04.SuperAdmin}

lesideeen

Maak een touw vast aan een poot van de tafel. Twee stukken touw en laat twee leerlingen in verschillende richtingen trekken. Waar gaat de tafel heen?

{/access}

NASK1/V/2-2

 

Krachten ontbinden ❹

uitleg

Het effect van twee krachten samen noemen we de somkracht . Wanneer die twee krachten niet in dezelfde lijn werken kun je de kopstaart methode gebruiken om de somkracht te bepalen. Het omgekeerde kan ook en noemen we het ontbinden van een kracht (afbeelding.1). Het massablokje hangt aan twee stukken touw aan het plafond. Het geheel hangt stil dus het resultaat van alle krachten is gelijk aan 0,0.N. Het gewicht dat het blokje zet op het touw wordt verdeeld over de twee stukken. De twee spankrachten in de stukken touw moeten samen even groot zijn als het gewicht van het blokje, maar dan naar boven. We weten de richting van deze krachten omdat die gelijk moet zijn aan die van het touw. De grootte van deze krachten vinden we met een parallellogram.    

 

Afbeelding 1
  Afbeelding 2
  Afbeelding 3

 

Eerst leren: kopstaart-methode
 
   
Je kunt een somkracht ontbinden in twee krachten .

1 - Teken de somkracht op schaal.
      (in de video de even lang en tegenovergesteld aan de zwaartekracht )

2 - Bepaal in welke richtingen de twee krachten .
     (in de video de richtingen van het touw.)

3 -  Teken lijnen parallel aan die richtingen en door de punt van de somkracht die je bij stap 2 hebt getekent.

4 - De hoeken van de parallelogram zijn de uiteinden van de twee krachten .

  Video 1 (0:03:49)

 

links & downloads


krachten ontbinden
(0:03:51)
       

 

NASK2/V/2-2

 

| + -