Direct zoeken




 

.

scheidingsmethode

Destilleren ❸

uitleg

Wijn bestaat voornamelijk uit water en alcohol. De alcohol kun je uit de wijn halen door te destilleren . De werking van destillatie berust op een verschil in kookpunten van twee stoffen . Alcohol kookt bij 78 °C. Water kookt bij 100 °C. Door de wijn rustig te verwarmen begint de alcohol in de wijn als eerste te koken. De damp die van het mengsel afkomt bestaat dan voornamelijk uit alcohol. Die damp koel je vervolgens afkoelt totdat het condenseert . De vloeistof die dan ontstaan is noemen we het destillaat . Het destillaat van wijn bestaat voornamelijk uit alcohol.

Fracties
Tijdens het destilleren veranderd het destillaat voortdurend. Omdat er steeds minder alcohol in het mengsel zit komt er ook steeds minder alcoholdamp en steeds meer waterdamp van het mengsel af. Als je het mengsel maar door blijft verwarmen zit uiteindelijk alle alcohol en al het water weer in het destillaat . Je kunt het destillaat daarom beter opvangen in kleine beetjes. Die kleine beetjes noemen we fracties . De eerste fractie bevat de meeste alcohol. De laatste fractie bevat het meeste water .

 

 
Afbeelding 1



Video 1 (0:01:49)

 

links & downloads


zeewater destilleren
 

destilleren
(0:08:03)
     

 

NASK2/V/2-A

 

Scheidingsmethoden ❸

uitleg

Een scheidingsmethode is een manier om moleculen te sorteren. Door gebruik te maken van de verschillen tussen stoffen kun je moleculen sorteren. Een zwaardere stof zinkt in water . Daardoor zal een suspensie na een tijdje vanzelf ontmengen . We noemen dit bezinken (afbeelding.2). Omdat de vaste stof in een suspensie niet opgelost is, zullen de moleculen in "klonten" bij elkaar zitten en bij filtreren niet door het filter gaan (afbeelding.3). Sommige stoffen hechten beter aan koolstof dan anderen. Dit verschil in maakt het adsorberen van opgeloste stoffen mogelijk met actieve kool (afbeelding.4).   Afbeelding 1

 

Afbeelding 2 - Bezinken
 
Afbeelding 3 - Filtreren
  Afbeelding 4 - Adsorberen



 

Doordat zout niet eens smelt bij het kookpunt van water kun je zoutwater indampen (afbeelding.6). Sommige stoffen lossen goed op in water terwijl anderen helemaal niet willen oplossen . Dit verschil maakt extraheren mogelijk (afbeelding.7). En alcohol kookt bij een lagere temperatuur dan water . Dit verschil in kookpunt maakt destileren mogelijk (afbeelding.8). Dit zijn allemaal voorbeelden van scheidingsmethoden.   Afbeelding 5

 

Afbeelding 6 - Indampen




 
  Afbeelding 7 - Extraheren


  Afbeelding 8 - Destilleren

 

NASK2/V/2-A

 

Bezinken (en afschenken) ❷

Bezinken (en afschenken ) ❷

uitleg

Suspensies en emulsies laten zich goed scheiden door bezinken . Wanneer je een suspensie een tijdje laat staan zakt de vaste stof vanzelf naar de bodem. De vaste stof op de bodem noem je het bezinksel . Je kunt daarna de vloeistof aan de bovenkant eraf gieten. Als je dit voorzichtig doet kun je bijna alle vloeistof van de vaste stof scheiden (video 1).

Emulsie
Een emulsie ontmengt na een tijdje vanzelf. Er ontstaan twee lagen. Ook dit kun je zien als bezinken . De bovenste vloeistof kun je er af proberen te gieten. Je kunt ook gebruik maken van een scheitrechter.
 
Video 1 (0:01:21)

 

begrippen

afschenken   Wanneer je bijvoorbeeld een kan vol slootwater laat bezinken , houd je aan de bovenkant een vloeistof over, onderop ligt het zand en vuil. Afschenken betekent dat je de vloeistof uit de kan schenkt, zonder dat het vuil en zand meekomen.
bezinken  
Scheiden door te wachten tot ‘zwaardere’ deeltjes zakken in een vloeistof
Stoffen met een grotere dichtheid worden sterker naar de aarde getrokken zinken daarom in stoffen met een lagere dichtheid . Hierdoor zal een geschudde suspensie na enige tijd vanzelf weer ' ontmengen '. De onopgeloste stoffen zinken naar de bodem.
bezinksel   de stof die uiteindelijk naar de bodem zinkt bij de scheidingsmethode bezinken .

NASK2/V/2-A

Filtreren ❷

Filtreren ❷

uitleg

Suspensies laten zich goed scheiden met een filtratie (afbeelding 1). Bij het filtreren gebruik je een filter. Dit is vaak een stukje papier met hele kleine openingen erin. De openingen zijn klein genoeg voor de losse moleculen maar te klein voor de stukjes vaste stof (afbeelding 2). De stoffen die door het filter gaan noemen we het filtraat . De stoffen die op het filter blijven liggen noemen we het residu . De filters die we bij scheikunde vaak gebruiken zijn ronde filters. Die moet je vouwen om ze in de trechter te zetten (afbeelding 1).

Opgelost
De moleculen van een opgeloste stof zitten los van elkaar net als bij een vloeistof. Hierdoor kunnen ze door de kleine gaatjes van het filter.
 
Video 1 (0:03:24)

 

Afbeelding 1
 
Afbeelding 2
 
   

 

begrippen

filtraat   Het filtraat is de stof of het mengsel dat tijdens het filtreren door het filter is gegaan.
filtreren  
Scheiden door grote deeltjes tegen te houden met kleine gaatjes
Bij filtreren wordt een suspensie gescheiden met een filter. Het filter bevat kleine gaatjes (net als een zeef alleen dan kleiner) en laat zo alle losse moleculen door maar niet de 'klontjes' van de stoffen die niet opgelost zijn. Wat door het filter gaat noem je het filtraat . Wat in het filter overblijft noem je een residu .
residu   Een moeilijker woord voor 'rest' of 'restant'
Dit woord wordt vooral gebruikt bij scheidingsmethoden zoals filtreren , indampen en destilleren om wat er na de scheiding overblijft een naam te geven.

links & downloads


filtreren
 
       

 

NASK2/V/2-A

Adsorberen ❷

Adsorberen ❷

uitleg

Bij adsorberen maak je gebruik van een adsorptiemiddel . Bij scheikunde wordt vaak actieve kool gebruikt of norrit. Dit is koolstof in een bijzondere vorm. De korreltjes van actieve kool hebben een erg groot oppervlak omdat de stof net als een spons vol zit met gaten (afbeelding 1). Koolstof heeft een sterke aantrekkingskracht op andere stoffen . Vooral vaste stoffen blijven er graag aan kleven. Wanneer je een beetje koolstof toevoegt aan een oplossing zal de opgeloste stof vast gaan zitten aan de koolstof. Omdat de koolstof zelf niet oplost ontstaat er een suspensie . De suspensie kun je vervolgens weer scheiden door te filtreren .    

 

Afbeelding 1
  Afbeelding 2
 
Video 1 (0:03:33)

 

begrippen

adsorberen   Een scheidingsmethode waarbij een adsorptiemiddel wordt gebruikt om een ongewenste stof te verwijderen uit een mengsel . Een veelgebruikt adsorptiemiddel is actieve kool, ook wel norrit genoemd. Met actieve kool kun je opgeloste geurstoffen en kleurstoffen verwijderen uit water .
adsorptiemiddel   Een stof waar opgeloste stoffen aan hechten zodat je er mee kunt adsorberen . Een veelgebruikt adsorptiemiddel is actieve kool, ook wel norrit genoemd. Actieve kool heeft een enorm oppervlak door de vele openingen in de korrels. Hierdoor kunnen stoffen er makkelijk aan hechten.

links & downloads


adsorberen van kleurstof
 
       

 

NASK2/V/2-A

Indampen ❷

Indampen ❷

uitleg

Oplossingen laten zich ook goed scheiden door indampen . Je verwarmt de oplossing totdat je het kookpunt van de vloeistof bereikt. De vaste stof verdampt dan nog niet omdat het kookpunt daarvan hoger ligt. De vloeistof verdampt en de vaste stof blijft uiteindelijk over (video 1). De vloeistof is na indampen weg en kun je niet meer terug krijgen. Indampen is hierdoor een prima scheidingsmethode als je de opgeloste stof wilt overhouden.  
 

 

Afbeelding 1
 
Video 1 (0:04:04)
   

 

begrippen

indampen  
Scheiden door te verwarmen waarbij één soort moleculen verdampt .
Met indampen wordt bedoeld het verwarmen van een mengsel waarbij één van de bestanddelen eerder begint te koken en zo in damp vorm het mengsel verlaat. Omdat de damp niet wordt opgevangen houd men alleen stoffen over die niet verdampen .
residu  
Een moeilijker woord voor 'rest' of 'restant'
Dit woord wordt vooral gebruikt bij scheidingsmethoden zoals filtreren , indampen en destilleren om wat er na de scheiding overblijft een naam te geven.

links & downloads


indampen
 
       

 

NASK2/V/2-A

Extraheren ❷

Extraheren ❷

uitleg

Het engelse "to extract " betekent zoveel als "ergens iets uit trekken". Dat is wat we doen bij extraheren . We gebruiken de eigenschap oplosbaarheid om een grof mengsel te scheiden. Een goed voorbeeld is het zetten van thee. Gemalen thee bladeren bestaan voor een deel uit moleculen die goed oplossen in water . Wanneer we wat water bij de theebladeren doen komen deze moleculen los van de bladeren en lossen op in het water . Deze moleculen zijn nu al gescheiden van de bladeren. Door te filtreren maak je de scheiding compleet.    

 

Afbeelding 1
  Afbeelding 2
 
Video 1 (0:01:42)

 

begrippen

extract   De stof die je door te extraheren uit een grof mengsel hebt gehaald, samen met het extractiemiddel . Een kopje thee is bijvoorbeeld het extract van de gemalen theeblaadjes in het theezakje.
extractiemiddel   Is het oplosmiddel dat je gebruikt om te extraheren . Voor thee zetten is dit water .
extraheren  
Scheiden doordat één soort moleculen beter oplost dan een andere.
Bij extraheren wordt een grof mengsel gemengd met een vloeistof waarin een deel van het grove mengsel goed oplost en een ander deel niet. Bijvoorbeeld bij koffie of thee zetten lost een deel van de gemalen koffie op in het water en een deel niet.

NASK2/V/2-A

| + -